YAZARLAR

İbrahim Güler

Sertaç Tok

Sedat Eryürek

Ali Farsak

Hasan Doğan

 

Asmmmo TV
Asmmmo Cafe
Asmmmo Enstitü

Luca
   
  MUHASEBE DENETİME KAYIYOR DERKEN BİR UCUNDAN TUTALIM

 
 Sertaç TOK
Asmmmo
Yönetim Kurulu Üyesi
 

01.01.1957 yılından bu yana Türk Ticaretini yöneten Ticaret Kanunu, Dünya ekonomisi ve ülke ekonomisindeki büyük değişim ve dönüşümler karşısında ihtiyaçlara cevap vermek yerine,  bir çok yönüyle yetersiz kalmıştır. Yeni Türk Ticaret Kanunun çıkmasına sebep olmuştur. Bu konulara ana başlık altında yer verirsek şöyle sıralaya biliriz.

1- 6762 sayılı kanunu doğrudan etkileyen gelişmeler olması;

2- AB Tam üyeliğine aday olma, Müzakerelere başlanması kararı ve Müzakere Eden Ülke konumu;

3- Teknolojik gelişmeler ve İnternet;

4- Uluslar arası Piyasaların Bir Parçası Olmak;

5- Ticaret Kanununu Etkileyen Yeni Kanunlar;

6- Çeşitli Avrupa Ülkelerinde Ticaret Hukuku Reformu;

7-  Dünya’da Yeni Şirket Türleri;

Kısacası Türkiye’nin Avrupa Birliği uyum sürecinde İnternet ve teknolojik alanlarındaki gelişmeler, şirketler hukukunda yeni yaklaşımlara ihtiyaç duyulması, iki taraflı dış ticaretin çok taraflı yani uluslar arası ticarete dönüşmesi, Küresel ekonomide kanunlaşma sürecinde hızlı davranılması ihtiyacı mevcut kanunumuzu artık rafa kaldırmıştır.

6102 sayılı kanun ticaret hukukunu yapılandırırken, şirketler hukukunda ticari yaşantının aktörleri konumundaki sermaye şirketlerini yeniden oluşturmuş olup halen mevcut şirketlere, uyum konusunda önemli yükümlülükler getirirken, muhasebe standartları ve denetim alanlarında yeni bir çağ açmış ve 3568 sayılı kanuna göre yetki alarak faaliyet gösteren meslek mensuplarını adres göstererek aktörlerini de belirlemiştir. Bu bakımdan meslek mensuplarımıza önemli görevler düşmektedir. Şöyle ki;

1-    Kanunda konan hükümlerin konuluş amacının iyi bilinmesi,

2-    Başarılı bir şekilde uygulamaya kavuşturulması,

3-    Hükümlerin yasama süresi içersinde geçirdiği değişikliklerin iyi bilinmesi gerekmektedir.

Yeni kanun 31.07.2012 tarihinde yürürlüğe girecek olması bazı yükümlülükler için tanınan süre, Kanunun yayımı ile birlikte başlamış bulunmaktadır.  Bu da 6762 sayılı kanundan 6102 sayılı kanuna geçiş aşamasını oluşturacaktır.

Kanunda denetim ve denetlemenin niteliğini belirtilmiş ve özenle yapılaması gereği vurgulanmıştır. Yeni Türk Ticaret kanunun denetçilik ve 3568 sayılı kanunla yetki almış meslek mensuplarına yeni roller kazandırmıştır. şöyle ki;

Denetçilik bir meslektir.  Meslek ise profesyonel’liği şart kılar.  Profesyonellik ise güncel  yenilik izleyen ve sindirilmişlik olan uzmanlık bilgisini, bilimsel yöntem, tarafsızlığı, ciddiyeti ve mesleki edebi anlamında etik i ve uluslar arası denetim standartlarını içerir. Bu anlam da mesleki eğitim özel bir önem taşır.  TURMOB bu güne kadar meslek öncesi ve sonrası yapmış olduğu eğitimlerle denetçinin kanunda oynadığı merkez rol ile kanunun sistem ve amaçlarına uygun bir derinlik ve boyut verecek konumdadır.  Denetleme ve Denetçi etiği hiçbir kanunda tanımlanmamıştır, tanımlanamaz, ancak meslek mensuplarınca ve birliklerince bilindiği var sayılır. Denetçinin göstereceği  özen , bir  yandan profesyonellik kuralları diğer yandan denetçilik ahlakı bunlar mesleki etiğin asgarileridir.

Vergi Denetimi ise vergi menfaatinin korunması 398 inci maddedeki denetim görevinin sadece dışında olmakla kalmaz, ayrıca ona yabancı ve ayrı konumdadır.  Yani denetim bir vergi denetimini içermez ancak ona yardımcı ve destektir.

Kanunda denetim görülebilir, açık ve yakın işaret ederken,  denetimde yapılması gereken dört altın kuralıda önemle vurgulamaktadır. Bunlar ;

1-    Şirket ve Topluluk yönünden, finansal tablolarla raporların uyumlu olup olmadıkları;

2-    Tablolar ve raporlarla denetiminin ortaya koyduğu bulguların ve bilgilerin birbiriyle uyumlu olup olmadığı;

3-    Şirketin ve Topluluğun genel durumunun tatmin edici bir şekilde takdim edilip edilmediği;

4-    Risklerin isabetle ifade olunup olunmadığıdır.

Denetimde bu dört madde yerine getirilmemişse 398 inci maddeye göre denetim icra edilmemiştir. Bu dört nokta birbirinin alternatifi değildir; dördü de denetimin olmazsa olmaz şartıdır.

Türkiye Denetim Standartlarının, yeni bir yasal düzenlemeyle oluşturulacak Türkiye Denetim Standartları kurulu tarafından belirlenmesi ve yayınlanması uluslararası  müktesebatın gereği olduğundan yapılmıştır. Ayrıca söz konusu kurul oluşturuluncaya kadar  bu yetki geçici bir madde düzenlenmesiyle Türkiye Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler ve Yeminli Mali Müşavirler Odaları Birliğine verilmek suretiyle herhangi bir boşluk oluşmadan devamlılık sağlanacaktır. Önümüzdeki süreç  zarfında  TURMOB ve Meslek  Odaları işbirliği ile meslek içi uzmanlık eğitimleri artarak SMMM ve YMM meslek mensupları uzmanlaşarak, Denetim konusunda işbirliği, organizasyon  yapıları değişecek ve şirketleşmeleri artacaktır.  Yeni TTK’da yeni bir meslek doğdu camiamıza hayırlı olsun.