YAZARLAR

İbrahim Güler

Sertaç Tok

Sedat Eryürek

Ali Farsak

Hasan Doğan

 

Asmmmo TV
Asmmmo Cafe
Asmmmo Enstitü

Luca

BİLANÇO  ANALİZİ

 İşletme sahipleri,Kamu kurumları, ve Bankacılar mali tabloları isterken bilanço adı ile istediklerinden ve bu kavram benimsendiğinden. Makalemin başlığını mali tablolar analizi  yerine bilanço analizi olmasını tercih ettim.

  Biz Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler, mükelleflerimizin bilançolarını hazırlarken bilançoları üç boyutlu değerlendirmek  zorunda kalıyoruz. Birincisi  vergisel açıdan İkincisi İşletmenin kredibilitesi açısından  üçüncüsü  ise Kamu İhale Kanunu kapsamında ihalelere giren işletmeler açısından değerlendiriyoruz. 

Bu Makalemde; İşletmelerin kredibilitesi açısından  değerlendirilmesini yani Bankalar Kredi verirken nelere dikkat ettiklerini ele almaya çalışacağım. 

Birincisi en önemlisi Bankalar işletmelerin mal sattığı ve mal aldığı kişilerin bankacılık sistemindeki kredibilitelerini sorgular. 

İkincisi ise işletmenin yaşanabilecek krizlerde nakit elde edebilme kabiliyetini sahip olup olmadıklarına bakarlar  ve  Bu kabiliyeti ölçmek için aşağıda belirtilen üç oransal yöntemin bir arada uygulayarak işletmeyi değerlendirmeye tabi tutarlar 

ü  Cari Oran; İşletmenin kısa vadeli borçlarını ödeme kabiliyetini göstermekte olup, cari oranın bulunması için aşağıdaki formül kullanılmaktadır.

                                        

Cari Oran =                  Dönen Varlıklar                .                         

.                       Kısa Vadeli Yabacı Kaynaklar

 

ü  Likitide Oran:  İşletmenin, Stoklar dışındaki dönen varlıkların paraya dönüştürülme kabiliyetini göstermekte olup, likitide oranın bulunması için aşağıdaki formül kullanılmaktadır

 

Likitide Oranı=   Dönen Varlıklar- Stoklar

                                                                  Kısa Vadeli Borçlar

   

ü  Nakit OranSatışların durduğunda ya da  alacakların tahsil edilemediği dönemlerde, İşletmenin ödeme gücünü  göstermekte olup,nakit  oranın bulunması için aşağıdaki formül kullanılmaktadır

 

Nakit Oran = Hazır Değerler + Menkul Kıymetler

                Kısa Vadeli Borçlar

  

Üçüncüsü İşletmenin varlıklarının ne kadarının bankalar ya da üçüncü şahıslar tarafından finanse edildiğini kriz ortamında veya karlılık azaldığında, bu borçların işletme tarafından ödeme kabiliyetini ölçer ve ödeme  kabiliyeti ölçmek için aşağıda belirtilen üç oransal yöntemin bir arada uygulayarak işletmeyi değerlendirmeye tabi tutarlar

 

ü  Borçların Öz Sermayeye Oranı: İşletmenin finansmanında ne kadar yabancı kaynak kullanıldığını göstermekte olup, borçların öz sermayeye oranının bulunması için aşağıdaki formül kullanılmaktadır.

 

Borçların Öz Sermayeye Oranı=         Öz Sermaye    .

                                                           Toplam Borçlar

.

ü  Borç Ödeyebilirlik Oranı: İşletmenin varlıklarının yüzde kaçının yabancı kaynaklardan finanse edildiğini göstermekte olup, borç ödeyebilirlik oranın bulunması için aşağıdaki formül kullanılmaktadır.

 

Borç Ödeyebilirlik Oranı=    Toplam Borçlar

                                          Aktif Toplam

ü  Öz Sermaye Oranı: İşletmenin varlıklarının yüzde kaçının işletme sahiplerince finanse edildiğini göstermekte olup öz sermaye oranın bulunması için aşağıdaki formül kullanılmaktadır.

 

 

 

Öz Sermaye Oranı= Öz Sermaye

                                 Aktif Toplam

 

 

ü  Kısa Vadeli Borçlar oranı: İşletmenin iktisadi varlıklarının yüzde kaçını kısa vadeli borçlarla finanse edildiğini göstermekte olup, kısa vadeli borçlar oranın bulunması için aşağıdaki formül kullanılmaktadır.

 

Kısa Vadeli Borçlar oranı= Kısa Vadeli Borçlar

                                           Pasif Toplam

    

ü  Uzun Vadeli Borçlar Oranı: İşletmenin iktisadi varlıklarının yüzde kaçını uzun vadeli borçlarla finanse edildiğini göstermekte olup, uzun vadeli borçlar oranın bulunması için aşağıdaki formül kullanılmaktadır.

 

                           Uzun Vadeli Borçlar Oranı= Uzun Vadeli Borçlar

                                                                             Pasif Toplam

Dördüncüsü; İşletmelerin Varlıklarını verimli kullanıp kullanmadıklarını  verimli kullanmadıkları  zaman borç ödeme de sıkıntı yaşatıp yaşatmayacağını ve atıl stok bulundurup bulundurmadıklarını bulunduruyorlarsa bunun borç ödeme de sıkıntı yaşatıp yaşatmayacağını  tespiti yapılır.

 

ü  Alacakların Devir Hızı: İşletmenin Kredili Satışlardan doğan alacakların bir yıl içinde kaç kez tahsil edildiğini gösterir. Oranın büyümesi alacak devir hızının artığını yani vadelerin kısaldığını, küçülmesi ise devir hızının düştüğünü yani vadelerin uzadığını gösteriri alacak devir hızının bulunması için aşağıdaki formül kullanılmaktadır.

 

Alacakların Devir Hızı=                 Kredili Satışlar             .

                                         Alacaklar(Senetli+Senetsiz)

 

ü  Stok Devir Hızı: İşletmenin stoklarının ne kadar süratle paraya çevrildiğini göstermekte olup, stok devir hızının bulunması için aşağıdaki formül kullanılmaktadır

 

                     Stok Devir Hızı Oranı=                              Net Satışlar                      .

                                                          [ (Dönem Başı Stok+Dönem Sonu Stok) /2]

    .

ü  Maddi Duran Varlıkların Devir Hızı: İşletmenin maddi duran varlıkların verimli kullanılıp kullanılmadığını göstermekte olup, maddi duran varlıkların devir hızının bulunması için aşağıdaki formül kullanılmaktadır.

 

              Maddi Duran Varlıkların Devir Hızı  =                   Net Satışlar          .

                                                                        Net Maddi Duran Varlıklar

 

 

ü  Aktif Devir Hızı: İşletmenin sahip olduğu varlıkları ne derece etkin kullandığını göstermekte olup, aktif devir hızının bulunması için aşağıdaki formül kullanılmaktadır.

 

                                            Aktif Devir Hızı= Net Satışlar

                          Öz Sermaye

   

ü  Öz Sermaye Devir Hızı: İşletmenin sahip olduğu Öz sermayenin ne ölçüde verimli kullanıldığını göstermekte olup öz sermaye devir hızının bulunması için aşağıdaki formül kullanılmaktadır.

 

 

 

 

                             Öz Sermaye Devir Hızı= Net Satışlar

                                                                    Öz Sermaye

 

Beşincisi; İşletmenin yeterince kar edip etmediğini, işletmeye yatırılan paranın verimli kullanılıp kullanılmadığını tespit ederler ve  elde edilen karın kredi  faizini ödeyip ödemeyeceğini değerlendirilirler  

 

ü  Yatırım (Aktif) Karlılık Oranı: İşletmeye yapılan yatırımların ya da işletme de yer alan aktiflerin ne ölçüde karlı kullanıldığını tespit amacı ile kullanılan oranlar olup,

 

 

                                Yatırım (Aktif) Karlılık Oranı=    Net Kar       

                                                                             Aktif Toplam

 

ü  Öz kaynak Net Karlılık Oranı: Bu oran İşletme sahibinin işletmeye yatırmış olduğu paranın ne kadarının verimli kullanıldığını gösterir.Net kar kavramı olarak vergiden sonraki kar esas alınır.

 

                       Öz kaynak Net Karlılık Oranı: Dönem Net Karı

                                                                       Öz Sermaye

 

İşletmelerin uğraştığı faaliyet alanlarına göre Bankaların yaptığı Bilanço Analizi  oranları farklılıklar gösterdiğinden  makalemde analiz oranlarının değer aralıklarını verilmemiştir. 

Sedat ERYÜREK
SMMM - Bağımsız Denetci